Sowieckie Deportacje

Kalendarium PDF Drukuj Email
Wpisany przez Administrator   
Poniedzia艂ek, 01 Wrzesie艅 2008 20:58

Wst臋p

1763 P艂k J.Mas艂ow w my艣l ukazu Katarzyny II przekracza granice Rzeczpospolitej i uprowadza z Wietki i jej okolic ok. 20 tys. Staroobrz臋dowc贸w, kt贸rych osiedlono w dolinach A艂taju

1764 Zawi膮zanie konfederacji barskiej, skierowanej przeciwko planom podporz膮dkowania si臋 Rosji

1772 Deportacja ok. 10 tys. Konfederat贸w w g艂膮b Rosji, z czego po艂owa trafi艂a do wojskowych garnizon贸w, m.in. Zachodniej Syberii

1789 Pierwsze wydanie pami臋tnika K. L. Chojeckiego, uczestnika konfederacji, wcielonego do wojsk carskich, walcz膮cych na Syberii i w Kazachstanie; pierwszy Polak pisz膮cy o Kazachach

1781, 1796 Amnestie carskie zezwalaj膮ce konfederatom-zes艂a艅com na powr贸t do kraju

1824 W wyniku procesu 鈥濩zarnych Braci鈥 z Kro偶 W. Iwaszkiewicz, J. Witkiewicz i A. Pie艣lak trafiaj膮 na zes艂anie do Kazachstanu

1824 Na 鈥瀕ini臋 orenbursk膮鈥 przybywaj膮 T. Zan, A. Suzin i J. Czeczot skazani w procesie filaret贸w wile艅skich

1829 J. Witkiewicz jako t艂umacz bierze udzia艂 w ekspedycji A. Humboldta do Azji 艢rodkowej

1830-1831 Powstanie Listopadowe 鈥 liczba Polak贸w na 鈥瀕inii orenburskiej鈥 przekroczy艂a 1 500 zes艂a艅c贸w 鈥 偶o艂nierzy

1831 T. Zan zak艂ada w Orenburgu muzeum krajoznawczo-historyczne z dzia艂em etnograficznym

1832-1833 Spisek omski 鈥 aresztowano 464 Polak贸w, a kilku z nich straci艂o 偶ycie

1834 A. Suzin odwiedza ob贸z Baj-Muhameda nad rzek膮 Utwa (relacja z wesela kazachskiego)

1839 Muzeum w Orenburgu przejmuje dominikanin M. Zielonka

1842 A. W臋grzynowski zostaje cz艂onkiem Orenburskiej Komisji Granicznej, a nast臋pnie kierownikiem jednej z pierwszych szk贸艂 dla kazachskich dzieci

1843-1847 Podr贸偶e A. Januszkiewicza i W. Iwaszkiewicza w iszy艅skie stepy, g贸ry Targabataj oraz do Siedmiorzecza (tak偶e w ramach ekspedycji rosyjskich)

1844 Z inicjatywy ks. Zielonki w Orenburgu powstaje pierwsza katolicka 艣wi膮tynia w Azji 艢rodkowej

1848 Wiosna Lud贸w 鈥 kolejni spiskowcy, m. in. Z. Sierakowski i Sz. Tokarzewski trafiaj膮 do twierdzy w Ust鈥-Kamienogorsku, Semipa艂aty艅sku i Omsku

1848/49-1851 Ekspedycje Aralska i Karatuska, w kt贸rej bior膮 udzia艂 Polacy: malarz-geograf B. Zalewski, geolog L. Turno

1851-1863 Karol Gutkowski, przyjaciel Cz. Walichanowa, naczelnikiem Obywatelskiego Zarz膮du Kazach贸w Syberyjskich

1861 W Pary偶u ukazuje si臋 La vie des steppes Kirghizes B. Zalewskiego

1862 A. Kozie艂艂-Poklewski, przemys艂owiec i dzia艂acz gospodarczy, funduje dla polskich zesla艅c贸w ko艣ci贸艂 w Omsku, prowadzi poszukiwania rud metali w okolicach Wiernego, zak艂ada linie kolejowe

1863-1866 Ponad 10 tys. uczestnik贸w Powstania Styczniowego zostaje zes艂anych na Syberi臋 Zachodni膮

1867 S. Baranowski, geograf i wynalazca, zostaje kuratorem szk贸艂 w Zachodniej Syberii; projektuje linie kolejow膮 z Orenburga do Samarkandy

1870 B. Szwarce przyba jako wi臋zie艅 do osady Wiernyj, gdzie zawiera znajomo艣ci z akynem Cza艂tabajem

1872-1883 Dzia艂acz konspiracyjny, pu艂kownik-in偶ynier Jan Kozie艂艂-Poklewski uruchamia 偶egluge na rzece Ili, p贸藕niej 鈥 tak偶e zak艂ad kamieniarski w Kuld偶y

1881-1886 Dzia艂acz rewolucyjny J. Witort podczas odbywania kary w Semipalaty艅sku i Ust鈥-Kamienogorsku prowadzi badania nad rodzin膮 i obyczajami kazachskimi

1882 J. Sienczykowski zak艂ada pierwsze apteki na terenie Siedmiorzecza

1882-1887 Zes艂aniec polityczny S. Gross prowadzi badania nad prawem zwyczajowym Kazach贸w, zak艂ada w Semipa艂aty艅sku muzeum i bibliotek臋, z kt贸rej korzysta艂 poeta A. Kunanbajew

1897 Pierwszy powszechny spis ludno艣ci w Imperium Rosyjskim, wed艂ug kt贸rego w Azji 艢rodkowej w ko艅cu XIX w. mieszka艂o 11 579 Polak贸w

1898-1910 Organizacja s艂u偶b weterynaryjnych w obwodzie semipa艂aty艅skim zajmuje si臋 J. Szyszkowski 鈥 weterynarz

1903-1917 Badania krajoznawcze W. Nied藕wieckiego na terenie Siedmirzecza; zgromadzone kolekcje przyrodnicze, etnograficzne i historyczne umo偶liwi艂y badaczowi za艂o偶enie muzeum w Wiernym, kt贸rym kierowa艂 do wybuch rewolucji

1905-1907 Po st艂umieniu rewolucji do Kazachstanu trafia ostatnia fala zes艂a艅c贸w z Rosji carskiej

1908-1914 M. Ptaszycki, geobotanik prowadzi badania nad flora okolic Ba艂chaszu i Step贸w Akmoli艅skich

1916 Do Karakarali艅ska przybywa L. Ulianowski z Winnicy, technik-geodeta, budowniczy kana艂贸w irygacyjnych

SOWIECKI SOCJALISTYCZNY SOJUZ

1919 na wniosek dzia艂aczy kazachskich przewodnicz膮cy Komitetu Rewolucyjnego ds. Administracji Krajem Kirgiskim zostaje S. Pestkowski

1920-1923 A. Zatajewicz, kompozytor i folklorysta, gromadzi zapisy piesni do swojej pracy 1000 nec薪 泻up谐u蟹c泻o谐o 薪apoa(ane胁褘 u 屑e谢o写uu) wydanie w 1925r. w Orenburgu

1920 stycze艅 Szef sztabu Reichswehry gen. Seeckt o艣wiadcza, i偶 sojusz z Rosj膮 jest 鈥瀗iezmiennym d膮偶eniem polityki Niemiec鈥.

lipiec Niemiecko 鈥 radzieckie rokowania w Berlinie po艣wi臋cone uzgodnieniu dzia艂a艅 w zwi膮zku z wojn膮 polsko-radzieckom.

15 lipiec Antypolski strajk niemieckich doker贸w w Gda艅sku, zako艅czony 24 sierpnia.

25 lipiec Rz膮d niemiecki wydaje zakaz przewozu przez Niemcy zaopatrzenia do Polski.

2 sierpie艅 Przydzielenie polskiego przedstawiciela Reichswehry do IV Armii radzieckiej zajmuj膮cej p贸艂nocne Mazowsze. Z ochotnik贸w niemieckich, kt贸rzy przeszli z Prus Wschodnich tworzy Tuchaczewski brygad臋 strzelc贸w.

13 sierpnia Rosjanie przekazuj膮 Niemcom zdobyte na Polakach Dzia艂dowo.

14 sierpie艅 鈥濸rawda鈥 zapowiada, 偶e Niemcy otrzymaj膮 wszystko, co musieli odda膰 Polsce

21 listopad Lenin wypowiada si臋 publicznie za sojuszem z Niemcami

1921 Zawarcie mi臋dzy Polsk膮 a Zwi膮zkiem Radzieckim uk艂adu o repatriacji umo偶liwiaj膮cej Polakom powr贸t do ojczyzny

1925 Powstanie pierwszego polskiego okregu autonomicznego na Ukrainie im. J. Marchlewskiego

1926 Poczatek przesladowa艅 polskiego duchowie艅stwa na Ukrainie

1926 Spis ludno艣ci wykazuje, 偶e w Azji 艢rodkowej mieszka 8294 Polak贸w

1933-1935 Poczatek masowych represji wobec polskiej ludno艣ci (aresztowania i zsy艂ki na wschodni膮 Ukrain臋 i w okolice Archangielska) zako艅czonych likwidacj膮 rejonu autonomicznego

1936 28 kwietnia rz膮d ZSRR (Rada Komisarzy Ludowych) wyda艂 ustaw臋 o wysiedleniu z Ukrainy do p贸艂nocnego Kazachstanu 15 tys. gospodarstw polskich i niemieckich (oko艂o 80% przesiedle艅c贸w, czyli oko艂o 60 tys. os贸b, stanowi艂a ludno艣膰 polska)

1939 Po wybuchu II wojny Armia Czerwona wkracza do Polski zajmuj膮c 51% jej terytorium

1940-1941 masowe deportacje (w czterech etapach) Polak贸w w艂膮czonych do ZSRR Kres贸w Wschodnich na p贸艂noc i za Ural. Ponad 10%, czyli oko艂o 200 tys. os贸b, trafia do Kazachstanu

1941 Otwarcie Akademickiego Teatru Opery i Baletu im. Abaja w A艂ma-Acie, kt贸rego za艂o偶ycielem jest artysta J. Rutkowski, absolwent warszawskiego studium teatralnego

1941 W wyniku uk艂adu Sikorski 鈥 Majski dla deportowanych i uwi臋zionych Polak贸w zostaje og艂oszona amnestia; pocz膮tek formowania Armii Polskiej w Uzbekistanie i Kazachstanie

1942 Ewakuacja wojsk polskich wraz z rodzinami (艂膮cznie oko艂o 117 tys.) do Iranu

1943 Po wykryciu mordu w Katyniu dokonanego przez NKWD na polskich oficerach rz膮d w Moskwie zrywa stosunki dyplomatyczne z rz膮dem polskim w Londynie

1943 Powstaje zwi膮zek patriot贸w polskich, kt贸ry przejmuje zarz膮dzanie nad polskimi szko艂ami, sieroci艅cami, szpitalami w Kazachstanie

1943 Ponowna przymusowa paszportyzacja pozosta艂ej ludno艣ci polskiej

1946-1948 Repatriowanie oko艂o 80 tys. obywateli polskich z Kazachstanu do kraju

1953 Po 艣mierci Stalina og艂oszona zostaje amnestia

1954 Nielegalna prac臋 duszpastersk膮 w Karagandzie rozpoczyna ks. W. Bukowi艅ski

1956-1959 Ostatnie transporty z repatriantami ze Wschodu (w tym tak偶e z Kazachstanu) przybywaj膮 do kraju

1959 Oficjalnie, wed艂ug spisu ludno艣ci, Kazachsk膮 SRR zamieszkuje 53 tys. Polak贸w

1958 Ks. J. Kuczy艅ski zostaje skazany na 7 lat 艂agru

1963 Prac臋 w Kazachstanie podejmuje o. S. Kaszuba

1967 W艂adze udzielaj膮 ustnej zgody na otwarcie ma艂ych ko艣cio艂贸w w A艂ma-Acie i Ustanaju

1974 Umiera ks. W. Bukowi艅ski, za艂o偶yciel struktur wsp贸艂czesnego Ko艣cio艂a Katolickiego w Kazachstanie

1989 Z oficjalnych danych spisu ludno艣ci wynika, 偶e Kazachstan zamieszkuje 59 956 tys. Polak贸w

1990 W Kokczetawie rozpoczyna dzia艂alno艣膰 Stowarzyszenie 鈥濸olonia P贸艂nocna鈥

1990 Do Kazachstanu przybywaj膮 pierwsi nauczyciele j臋zyka polskiego

1990-1993 W wyniku umowy mi臋dzy Kazachskim Uniwersytetem Pa艅stwowym w A艂ma-Acie a Uniwersytetem im. A. Mickiewicza w Poznaniu, po raz pierwszy prowadzone s膮 na terenie Kazachstanu badania w艣r贸d kazachsta艅skich Polak贸w. Do Polski w ramach wymiany przybywaj膮 pierwsi kazachsta艅scy studenci

1991 Proklamowanie niepodleg艂ej Republiki Kazachstan

1991 Powo艂anie administratury apostolskiej Kazachstanu i Azji 艢rodkowej; biskupem zostaje mianowany ks. J. Lenga

1994 Ustanowienie ambasady RP w A艂maty

1994 Wystawa 鈥濸olacy w Kazachsta艅skim Stepie鈥 w muzeum w Kocztetapie

1994 W Karagandzie odbywa si臋 Zjazd Za艂o偶ycielski Zwi膮zku Polak贸w w Kazachstanie

1995 Dni Kultury Kazachstanu w Polsce organizuje Stowarzyszenie Kazachsta艅sko-Polskie w Warszawie

1996 Zwi膮zek Polak贸w w Kazachstanie i Stowarzyszenie 鈥濿i臋藕鈥 w 60. rocznic臋 deportacji z Ukrainy organizuje polsko-kazachsk膮 sesj臋 naukow膮 w A艂maty

1997 Wizyta prezydenta N. Nazarbajewa w Polsce

Zmieniony ( Wtorek, 09 Wrzesie艅 2008 21:16 )
 
Sowieckie Deportacje Template by Ahadesign Stworzone dzi臋ki Joomla!